Michał Grychowski fotografia autorska

Tum pod Łęczycą, Archikolegiata NMP i św. Aleksego w Tumie

Kościół wzniesiony w XII wieku, znajdujący się w pobliżu dawnej lokalizacji wczesnośredniowiecznego grodu. Należy do najlepszych przykładów architektury romańskiej w Polsce. n.z portal płn.Górna warstwa portalu została uszkodzona przez pożary na przestrzeni wieków, jednak reszta przetrwała w niemalże idealnym stanie. Dwie pary kolumn pokrywa gzyms przechodzący w abakus, który zamyka otwór. Na gzymsie umieszczono figury zwierząt, a dalej zaś rozciąga się archiwolta okalająca tympanon ze sceną Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem Jezus i krzyżem w rękach, adorowaną przez aniołów. Oprócz tej sceny niewyraźne pozostają jeszcze dwie: scena Zwiastowania Maryi oraz prawdopodobnie, wieczerza w Kanie. W tympanonie trzeba koniecznie zwrócić uwagę na piękne zdobienia archiwolt wymyślnymi wzorami. Wspaniałą częścią dekoracji są oczywiście także rzeźby kolumn przedstawiające walczące zwierzęta. Możliwe, że jest to gryf atakujący mityczne zwierzę ze spiralnym ogonem lub walka smoka z bazyliszkiem (na osi lewej) oraz zwierzęta – byk lub koń (na osi prawej).